Máy nghiền hai trục đảm nhận khâu nghiền sơ cấp trên dây chuyền tháo dỡ đồ điện gia dụng cũ, dùng lực cắt và ép của hai bộ dao hợp kim quay ngược chiều để cắt vỏ tủ lạnh, điều hòa, máy giặt và tivi thành mảnh vụn.
Phế liệu đồ điện gia dụng lẫn tôn mỏng, nhựa cứng, động cơ và máy nén bên trong, nên điều kiện nạp liệu thay đổi liên tục. Khi kiểm tra định kỳ, cần theo dõi sát trạng thái ăn khớp, độ êm của truyền động và phớt làm kín vòng bi, nắm tình trạng máy qua âm thanh vận hành, độ rung lắc của thân máy và hình dạng liệu ra.
Chỉ xem máy có quay hay không thì thường không phát hiện được hiện tượng lệch dọc trục ở giai đoạn đầu. Đo chính xác khe hở lưỡi dao, sờ và đo mức tăng nhiệt của hộp giảm tốc, theo dõi sát phớt làm kín gối đỡ vòng bi thì có thể xử lý vấn đề trước khi trục chính bị biến dạng hoặc vòng bi bị bó kẹt. Khi xử lý vỏ máy mỏng nguyên chiếc, chọn dao nhiều móc răng mỏng; khi lẫn nhựa cứng cỡ lớn hoặc thanh định hình, chọn dao một móc răng dày.
| Loại thiết bị | Vật liệu phù hợp | Giai đoạn công nghệ | Điểm cần đánh giá |
|---|---|---|---|
| Máy nghiền hai trục | Vỏ tủ lạnh, điều hòa, máy giặt, tivi | Nghiền cấp một | Khe hở bên giữa dao quay và dao cố định quyết định hiệu quả cắt; liệu ra bị kéo sợi, có ba via chứng tỏ khe hở quá lớn, cần điều chỉnh |
| Máy nghiền hai trục | Phế liệu đồ điện gia dụng hỗn hợp lẫn vật cứng khó nghiền như thân bơm máy nén | Tiền xử lý nghiền thô | Hệ thống đã đảo chiều nhả liệu quá ba lần mà vẫn chưa hết kẹt thì cấm chạy nhấp cưỡng bức, phải dừng máy và dọn liệu bằng tay |
Kiểm tra buồng dao, khe hở ăn khớp của dao quay và đánh giá độ mòn lưỡi dao
Sau mỗi ca, dừng máy, ngắt điện rồi mở buồng dao. Nếu tôn mỏng trong liệu ra chuyển từ bị cắt đứt gọn sang bị kéo dài ra, mép vỏ nhựa có nhiều ba via, thậm chí quấn thành dải, thì khe hở mặt bên của dao quay đã quá lớn, cần tháo ra đo và điều chỉnh độ ép của bạc cách.
Nhìn hình dạng mòn của răng móc trên dao quay là quyết định được cách xử lý. Khi mũi răng mòn tròn, ngoạm liệu bị trượt, vỏ đồ điện cứ lăn qua lăn lại phía trên buồng dao mà không rơi xuống được, nghĩa là lưỡi cắt đã cùn. Lúc này nên hàn đắp lớp chịu mài mòn tại chỗ hoặc đổi mặt chịu lực của lưỡi dao, tránh để mô-men xoắn trục chính tiếp tục tăng.
Chân tấm răng lược của dao cố định dễ bị kẹt liệu. Dây điện và xốp cách nhiệt một khi bị nén chặt, lấp đầy đáy rãnh sẽ đẩy hai đầu trục chính ra ngoài, khiến dao quay cọ vào mặt bên dao cố định. Sau mỗi ca dừng máy đều phải dọn sạch rãnh dao cố định.
Kiểm tra độ đồng trục của trục chính hệ truyền động, nhiệt độ tăng bất thường và rung động của hộp giảm tốc
Va đập khi nghiền khiến hộp giảm tốc và trục chính chịu rung động lặp đi lặp lại. Nếu súng đo nhiệt quét thấy phía ngoài lỗ lắp vòng bi nóng lên cục bộ quá nhanh, hoặc hộp giảm tốc phát ra tiếng kim loại va đập, gần như có thể kết luận khe hở cạnh răng bên trong đã tăng hoặc vòng bi chặn đã bị hỏng.
Độ đảo hướng kính khi chạy thử không tải ở tốc độ chậm cho biết độ thẳng của trục chính. Nếu chốt đàn hồi thường xuyên bị cắt đứt, khối đệm cao su mòn ra bột đen, nghĩa là đầu hai trục chính đã lệch góc. Khi đó phải nới bu lông móng, căn chỉnh lại theo dấu đồng tâm, tránh đầu ra của hộp giảm tốc chịu lực lệch một bên.
Khung máy rung lắc theo nhịp xé thường là do bu lông móng bị lỏng hoặc cân bằng động của rotor bị phá vỡ. Dấu vị trí trên gối đỡ vòng bi và đế hộp giảm tốc một khi bị lệch thì phải dừng máy siết chặt ngay. Khi nạp liệu là máy nguyên chiếc có kèm động cơ lớn, chọn hộp giảm tốc mặt răng cứng đi kèm khớp nối đàn hồi; với phế liệu vỏ mỏng thông thường, chọn hộp giảm tốc hành tinh kết hợp mô-tơ thủy lực.
Hỏng phớt chắn bụi gối đỡ vòng bi và cách xử lý khẩn cấp khi trục chính quá tải, bị kẹt
Mạt vụn và bụi văng ra khi nghiền dễ chui vào vòng bi qua các khe hở. Nếu khe nắp chặn vòng bi rỉ ra cục dầu đen khô cứng, hoặc bên ngoài bám một vòng bột kim loại mịn, nghĩa là phớt mê cung đã mòn, bụi bẩn đã lọt vào rãnh lăn; cần thay phớt dầu có khung xương và bơm đầy mỡ mới trong lần dừng máy bảo dưỡng.
Khi khối sắt dày nguyên khối hoặc phần còn lại của máy nén lẫn vào làm trục dao bị ghì đến dừng, tủ điều khiển sẽ tự động cho động cơ quay ngược để nhả liệu. Nếu đã đảo chiều ba lần mà vẫn kẹt cứng, nhân viên kiểm tra tuyệt đối không được chạy nhấp quay thuận bằng tay, phải cắt cầu dao chính, khóa lại rồi mới mở cửa bên buồng dao, dùng dụng cụ bẩy dị vật ra.
Dọn xong liệu kẹt bằng tay, trước tiên dùng dụng cụ quay tay xoay trục đầu vào của hộp giảm tốc trọn một vòng, xác nhận dao quay không chạm tấm lót bên và không có điểm cứng bị kẹt. Chỉ khi hai trục quay trơn tru, không xê dịch dọc trục thì mới được đóng điện chạy thử không tải rồi cho liệu vào.
Video hiện trường
Câu hỏi thường gặp
- Máy nghiền hai trục có vai trò chính gì trong dây chuyền tháo dỡ và tái chế đồ điện gia dụng cũ?
- Máy nghiền hai trục được đặt ở đầu dây chuyền để nghiền thô. Hai hàng trục dao ăn khớp xé, kéo và cắt vỏ nguyên chiếc của tủ lạnh, máy giặt thành mảnh cỡ bàn tay, tạo thuận lợi cho máy tuyển từ hút sắt, phân loại dòng điện xoáy tách đồng nhôm và công đoạn nghiền mịn tiếp theo.
- Khi kiểm tra định kỳ, làm sao biết dao cắt của máy nghiền hai trục cần mài lại hay thay mới?
- Dừng máy và xem góc nhọn của răng móc trên dao quay. Mũi răng đã mòn tròn và ngoạm liệu bị trượt thì nên sửa lại. Nếu mép tôn ở liệu ra chuyển thành ba via bị kéo xé, chi tiết nhựa cắt không đứt, nghĩa là khe hở ăn khớp quá lớn, cần mài lại lưỡi dao hoặc rút bớt, thay bạc cách.
- Máy nghiền hai trục bị kim loại cứng làm kẹt và dừng máy thì nên xử lý thế nào?
- Trước tiên chờ hệ thống điều khiển tự động đảo chiều nhả liệu. Nhả liệu ba lần vẫn không hết kẹt thì kéo cầu dao ngắt điện, treo biển, rồi mở cửa lấy liệu ra bằng tay. Dọn xong, quay tay trục trọn một vòng để chắc chắn không còn kẹt, sau đó mới khởi động lại và cho liệu vào.