Máy nghiền hai trục dùng các dao cắt hợp kim bố trí so le trên hai trục quay chậm để cắt, xé và ép vỏ ô tô cùng thép phế liệu công nghiệp, nghiền thô kim loại cỡ lớn rồi chuyển sang khâu tuyển từ phía sau.
Thép phế liệu hỗn hợp thường lẫn những chi tiết dày có cường độ cao, còn tôn mỏng nhẹ lại dễ quấn. Nếu khi kiểm tra định kỳ chỉ nhìn vào sản lượng ra liệu thì rất khó phát hiện sớm hiện tượng mỏi cơ khí. Lưỡi dao mòn phẳng, truyền động rung giật hay thỉnh thoảng bị kẹt, nếu bỏ mặc sẽ dẫn tới cong trục chính, thậm chí gãy bánh răng hộp giảm tốc.
Muốn biết thiết bị có cần dừng để sửa chữa hay không, chủ yếu xem ba chỗ: vết mòn trên bề mặt cắt của lưỡi dao, màu dầu trong gối đỡ vòng bi và hộp giảm tốc, và phản ứng của hệ thống điều khiển điện khi đảo chiều do quá tải. Nắm chắc mấy điểm này khi kiểm tra là tìm ra ngay vị trí hỏng hóc.
| Vị trí kiểm tra | Hạng mục kiểm tra | Căn cứ đánh giá tình trạng | Cách xử lý đề xuất |
|---|---|---|---|
| Dao quay hợp kim | Mòn và mẻ lưỡi cắt | Không cắt đứt được tấm mỏng mà xé kéo liên tục, bán kính bo ở mũi dao lớn dần | Mài lại dao quay hoặc thay nguyên bộ dao mới |
| Hệ thống trục chính | Khe hở lắp ghép dọc trục của dao cắt | Vật liệu bị kẹp giữa mặt bên các dao quay so le của hai trục, bị ép và nở ra theo phương dọc trục | Điều chỉnh độ dày bạc cách dọc trục và siết chặt đai ốc hãm |
| Hộp giảm tốc | Màu sắc và tạp chất của dầu bôi trơn | Dầu bị nhũ hóa, biến chất hoặc lẫn mạt kim loại nhỏ | Súc rửa vỏ hộp và thay toàn bộ bằng dầu bánh răng đúng chủng loại quy định |
| Gối đỡ vòng bi trục chính | Nhiệt độ làm việc và chênh lệch nhiệt độ của vòng bi | Chênh lệch nhiệt độ giữa vòng bi hai bên tăng bất thường, bề mặt nóng lên quá nhanh | Kiểm tra lượng mỡ và độ sạch của mỡ, kiểm tra độ mòn và khe hở trong của vòng bi |
| Điều khiển điện | Chức năng bảo vệ quá tải bằng đảo chiều | Đảo chiều liên tục ba lần vẫn không nghiền được để xả liệu, kích hoạt dừng máy an toàn | Dừng máy, ngắt điện rồi dọn dị vật bằng tay; không được chạy nhấp liên tục để cố phá kẹt |
Kiểm tra bằng mắt và đánh giá độ mòn dao quay, khe hở dọc trục của máy nghiền hai trục
Kéo cầu dao ngắt điện, trước hết xem bán kính bo của lưỡi dao quay và vết bong tróc trên mặt ăn khớp. Khi dao chịu lực bình thường, mặt đón liệu sáng và phẳng. Một khi lưỡi dao bị gặm thành hố mẻ hoặc mòn tròn, động tác cắt sẽ biến thành ép cứng và kéo lê, tải của rotor theo đó tăng vọt.
Tiếp theo, kiểm tra khe hở mặt bên giữa các dao quay so le của hai trục. Nếu tôn mỏng kẹt giữa mặt bên hai dao mà không xé đứt được, nghĩa là bạc cách đã mòn mỏng hoặc đai ốc hãm bị lỏng. Khe hở mặt bên đã rộng ra thì vật liệu sẽ đẩy các đĩa dao tách sang hai bên, khiến trục chính chịu thêm lực uốn. Lúc này phải thêm miếng đệm và siết chặt lại bạc cách.
Nếu tôn tấm mắc thành đống lớn ở cửa xả đầu ra mà không xé ra được, nghĩa là lưỡi dao đã không còn cắt nổi vật liệu. Phải dừng máy, tháo cả bộ ra mài lại hoặc hàn đắp ngay trên máy, không được để một trục gồng mình chạy tiếp. Liệu ra có vết cắt gọn thì tiếp tục dùng; liệu ra bị kéo sợi, vón thành cục thì bắt buộc phải xử lý.
Tiêu chuẩn kiểm tra rung động bất thường của hệ truyền động, tình trạng dầu hộp giảm tốc và mức tăng nhiệt ở trục chính
Khi thiết bị chạy có tải, đứng ở bên hông nghe âm thanh của động cơ, hộp giảm tốc và gối đỡ vòng bi trục chính. Hai trục ăn khớp vốn phát ra tiếng va đập trầm, đều nhịp. Nhưng nếu trong vỏ hộp vọng ra tiếng kim loại va chạm lanh lảnh, hoặc cả máy rung lắc ở tần số thấp, thì thường là vòng cách của vòng bi đã vỡ, hoặc mặt răng bánh răng đã bị gặm rỗ.
Xem mắt thăm dầu để kiểm tra mức dầu, tiện thể nhìn màu dầu. Dầu bánh răng chuyển đen và có bột kim loại mịn nổi lên nghĩa là mặt răng hoặc con lăn đang mòn và bong tróc. Còn nếu dầu ngả trắng, sủi bọt, bị nhũ hóa thì phớt làm kín đã rò, nước hoặc bụi đã lọt vào.
Dùng súng đo nhiệt chiếu vào hai gối đỡ vòng bi lớn ở hai đầu trục chính. Nếu chênh lệch nhiệt độ hai bên rõ rệt hoặc nhiệt độ gối đỡ tăng vọt quá nhanh, nguyên nhân thường là mỡ bôi trơn bên trong đã khô cứng, biến chất, bơm mỡ quá đầy khiến nhiệt không thoát ra được, hoặc vòng bi bị ép dọc trục đến mất hết khe hở trong. Chênh lệch nhiệt độ tăng thì phải mở nắp, lấy mỡ cũ ra và kiểm tra khe hở, không được coi đơn giản là thiếu mỡ.
Nghiền xé phế liệu kim loại hỗn hợp: nguyên nhân dừng máy do quá tải, kẹt khi đảo chiều và các lưu ý khi khởi động lại
Khi vật đúc đặc hoặc thép chữ U hạng nặng rơi vào buồng nghiền, dòng điện tăng vọt sẽ kích hoạt cơ chế bảo vệ, tủ điện ra lệnh cho trục chính quay ngược để nhả vật cứng ra. Nếu đã đảo chiều ba lần mà vẫn không nghiền được, cả máy sẽ ngắt điện và khóa cứng, tránh làm gãy đầu trục của hộp giảm tốc.
Sau khi máy dừng và báo động, không được nhấn nút quay thuận để cố phá kẹt. Phải rút chốt an toàn, mở cửa quan sát, dùng móc cán dài lấy các khối cứng kẹt trong khe răng dao ra. Vật liệu kẹt chết ở đáy dao phần lớn là do tôn mỏng quấn quanh thép hộp dày, xoắn thành nút chặt giữa hai trục.
Sau khi dọn sạch, việc khởi động lại phải theo đúng trình tự. Trước tiên quay tay trục hoặc chạy nhấp đảo chiều hai lần để chắc chắn thân trục quay được, sau đó đóng điện chạy không tải hai phút. Chờ tiếng hộp giảm tốc êm đều và dòng điện trở về mức không tải thì mới cho băng tải cấp liệu phía trước chạy lại.
Video hiện trường
Câu hỏi thường gặp
- Trong dây chuyền nghiền phế liệu kim loại đen, máy nghiền hai trục phù hợp xử lý những loại nguyên liệu nào?
- Máy nghiền hai trục chủ yếu dùng để nghiền thô tôn vỏ ô tô, sắt vụn hỗn hợp và thanh định hình công nghiệp đã qua sử dụng. Nhờ tốc độ thấp, mô-men xoắn lớn, hai trục cuốn vào và ép vật liệu, cắt khối vật liệu rời cồng kềnh thành mảnh cỡ bàn tay để máy tuyển từ phân loại dễ dàng.
- Khi kiểm tra định kỳ, làm sao biết dao quay đã hỏng và cần mài lại?
- Chỉ cần nhìn tình trạng liệu ra là biết. Nếu tôn mỏng không còn bị cắt gọn mà bị kéo xoắn như sợi thừng, kẹp trong khe dao rồi bị cuốn theo ra ngoài, nghĩa là lưỡi dao đã cùn. Dừng máy xem mũi dao: góc bo quá lớn hoặc mẻ thành từng dãy thì nên tháo ra hàn đắp hoặc lật sang mặt khác.
- Sau khi máy dừng do bảo vệ đảo chiều, có thể khởi động ngay để cố nghiền tiếp không?
- Tuyệt đối không được khởi động ngay. Máy khóa cứng sau ba lần tự động đảo chiều nghĩa là vật cứng bên trong đã kẹt chết răng dao, cố chạy nhấp quay thuận rất dễ làm rách móc dao hoặc cong trục chính. Hãy ngắt điện, mở cửa bảo trì, dùng dụng cụ lấy dị vật ra, quay tay trục để chắc chắn không còn lực cản rồi mới cấp điện lại.