Trong khai thác mỏ, dây chuyền sản xuất cốt liệu cát đá và hệ thống nghiền chất thải rắn hạng nặng, máy cấp liệu xích tấm hạng nặng (Apron Feeder) là thiết bị cấp liệu liên tục quan trọng ở đầu dây chuyền. Nhiệm vụ chính của máy là chịu va đập của vật liệu khối lớn, nặng và cấp liệu đều, đúng định lượng vào máy nghiền sơ cấp. Chọn và cấu hình máy hợp lý không chỉ tránh được kẹt liệu, tắc ở miệng phễu mà còn nâng rõ rệt độ ổn định vận hành và tuổi thọ của cả dây chuyền nghiền.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy cấp liệu xích tấm hạng nặng
Máy cấp liệu xích tấm hạng nặng gồm các bộ phận chính: cụm truyền động, cụm trục chính đầu máy, cụm căng xích đuôi máy, xích kiểu bánh xích, các tấm xích hạng nặng dập hoặc đúc cường độ cao (dải tấm) và khung máy. Nguyên lý hoạt động: động cơ giảm tốc hoặc mô-tơ thủy lực dẫn động đĩa xích đầu máy quay, kéo hai dải xích kiểu bánh xích cường độ cao cùng các tấm thép hạng nặng xếp chồng mép gắn trên đó chạy vòng liên tục dọc theo khung máy. Vật liệu từ phễu chứa phía trên đổ thẳng xuống dải tấm của máy, được dải tấm chuyển động tịnh tiến mang liên tục tới cửa xả đầu ra rồi rơi gọn vào thiết bị nghiền ở công đoạn sau. Nhờ các tấm xích được thiết kế xếp chồng mép và có tấm chắn hai bên, máy ngăn được hiệu quả tình trạng rơi vãi liệu mịn và kẹt liệu.
Ba ưu điểm của máy cấp liệu xích tấm hạng nặng trong điều kiện làm việc khắc nghiệt
So với băng tải cao su và máy cấp liệu rung thông thường, máy cấp liệu xích tấm hạng nặng có ưu thế kết cấu khó thay thế khi xử lý vật liệu khối lớn, nặng và có tính mài mòn cao:
• Chịu va đập và chịu tải cao: kết cấu xích tấm hạng nặng chịu trực tiếp được áp lực tĩnh của hàng chục tấn vật liệu trong phễu chứa và cú va đập mạnh khi quặng khối lớn rơi xuống, không có nguy cơ kẹt hay biến dạng.
• Thích ứng góc nghiêng lớn và vật liệu phức tạp: cho phép lắp nghiêng từ 0° đến 25°, xử lý dễ dàng quặng khối lớn và kim loại phế liệu có độ ẩm cao, lẫn nhiều bùn đất hoặc có cạnh sắc.
• Định lượng chính xác, điều chỉnh bằng biến tần: kết hợp hệ thống điều khiển biến tần (VFD) hoặc điều tốc thủy lực, tốc độ cấp liệu được điều chỉnh linh hoạt theo tải thực tế của máy nghiền phía sau, cấp liệu liên tục, chính xác và thông minh.
Bốn thông số chính khi chọn máy cấp liệu cho mỏ và dây chuyền nghiền
Để máy cấp liệu xích tấm hạng nặng khớp với năng suất của cả dây chuyền, khi chọn máy cần đánh giá kỹ các chỉ tiêu kỹ thuật sau:
1. Năng suất xử lý và chiều rộng tấm: chọn chiều rộng tấm (thường từ 1000 mm đến 2400 mm) theo năng suất xử lý thiết kế mỗi giờ (t/h) và kích thước hạt lớn nhất của vật liệu. Chiều rộng tấm không nên nhỏ hơn 2 đến 2,5 lần kích thước hạt lớn nhất.
2. Vật liệu xích và tấm xích: dùng tấm xích đúc bằng thép mangan cao hoặc thép hợp kim đã qua xử lý nhiệt, kết hợp xích kiểu bánh xích chịu kéo cường độ cao để tăng khả năng chịu mài mòn và độ bền kéo.
3. Chọn kiểu truyền động: điều kiện làm việc thông thường dùng tổ hợp “động cơ điện + hộp giảm tốc hạng nặng răng tôi cứng”; điều kiện cần mô-men xoắn lớn, thường xuyên khởi động khi đầy tải thì nên dùng mô-tơ thủy lực tốc độ thấp, mô-men xoắn lớn.
4. Góc lắp đặt và giới hạn bố trí: lắp nghiêng giúp tiết kiệm mặt bằng và vốn xây dựng hạ tầng, nhưng khi tăng góc nghiêng cần lắp tấm chắn cao hơn và giảm tốc độ chạy của dải tấm cho phù hợp.
Ứng dụng công nghiệp điển hình và bố trí quy trình
Máy cấp liệu xích tấm hạng nặng được dùng rộng rãi dưới phễu chứa của trạm nghiền sơ cấp tại mỏ lộ thiên, ở đầu cấp liệu của máy nghiền hàm trong dây chuyền cốt liệu cát đá, dưới đáy kho nghiền đá vôi của nhà máy xi măng, và làm hệ thống cấp liệu đầu tiên cho máy nghiền hai trục hạng nặng và máy nghiền kim loại. Về bố trí, máy cấp liệu xích tấm được lắp dưới phễu nhận liệu, đón vật liệu thô do xe ben hoặc gầu ngoạm đổ xuống, rồi đưa đều các khối liệu lớn không đều cỡ tới máy sàng hạng nặng hoặc máy nghiền sơ cấp, tạo thành dòng vật liệu tiền xử lý liên tục và hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp về máy cấp liệu xích tấm hạng nặng (FAQ)
Hỏi: Khi máy cấp liệu xích tấm hạng nặng đang chạy, làm sao để xích không bị lệch và không kẹt liệu? Đáp: Máy có con lăn dẫn hướng hai bên và răng định vị trên đĩa xích đầu máy, kết hợp bộ căng xích bằng trục vít hoặc thủy lực ở đuôi máy, giữ cho xích luôn chạy êm và đúng tâm. Các tấm xích dạng cong xếp chồng mép có khe hở rất nhỏ, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ kẹt liệu.
Hỏi: Bảo trì hằng ngày cho tấm xích và xích cần chú ý những gì? Đáp: Kiểm tra định kỳ độ căng xích ở đuôi máy và tình trạng bôi trơn xích, kịp thời dọn lớp bột liệu đọng dưới khung đáy, đồng thời kiểm tra định kỳ lực siết ban đầu của bu lông bắt tấm xích.
Hỏi: Máy cấp liệu xích tấm có điều chỉnh được tốc độ cấp liệu để phối hợp với điều khiển tự động không? Đáp: Hoàn toàn được. Động cơ dẫn động của máy cấp liệu thường được trang bị biến tần (VFD), có thể liên động với tín hiệu dòng điện của động cơ chính máy nghiền, tạo thành vòng cấp liệu khép kín thông minh: “máy nghiền chính quá tải thì tự giảm tốc/dừng, tải trở lại bình thường thì tự tăng tốc”.